Terörün Psikolojisi

 

Politik etkiler sağlamak için şiddetin tehdit ve uygulama olarak kullanılmasına terör diyoruz. Böyle bir tanımlamanın genel havasına rağmen bu kelimeyi bu tanımın ötesinde kullanmak birçok problemi beraberinde getiriyor. Belki psikolojik bakış açısından, terörizmi diğer suçlardan teröristlerin davranışının politik boyutu olması nedeniyle ayırabiliriz. Birçok terörist hareket, göreceli olarak küçük, düzen karşıtı, politik veya dini ideolojiler üzerine kurulu (yarı)gizli topluluklardır: Devrim yapmak veya en azından hedef rejimin etkili biçimde düzenini bozmak gibi amaçları olan, dış veya iç kaynaklı, şiddet ve tehdit ile nüfuz sağlamaya çalışan yapılardır bunlar.

Terörizmi tarif etmek için teröristler ne yapar sorusunu sormak gerekir. “Politik değişikliği gerçekleştirmek için şiddet ve tehdide başvururlar” cümlesi terörizmi nasıl açıklamamız gerektiği konusunda bize rehberlik eder. Ama bu çok geniş tanım ile terörist olarak adlandırmak istemediğimiz grupların (devlet orduları gibi) davranışları da ‘zan altında’ kalacaktır. Dünya genelinde olan terörist şiddet olaylarının sıklığı istatiksel olarak karşılaştırıldığında çelişkili ve karışık bir sonuç elde ederiz. Terörizmle ilgili verilere göre örneğin; teröristlerin hedeflerini vurmak için yurt dışına çıktıkları olaylarda kurbanlarını veya hedeflerini yabancı ülkeyle irtibatı olanlardan seçerler (örn. diplomatlar, yabancı iş adamları, yabancı kuruluşların büroları) veya uluslararası olaylar yaratmak için havayoluna ait yolcu, personel ve araç-gereçlerine saldırı düzenlerler.Bazen şiddet teröristlerce kendi milletlerine karşı kendi ülkelerine de taşınabilir, İrlandalı teröristler Belfast’ta sayılamayacak kadar İrlandalı’yı katletmişler, İtalyan teröristler İtalya’da İtalyan devlet görevlilerini öldürmüşlerdir.

Teröristler Ne Yapar?

Terörizmin anlamı yıllardır aynı kalmıştır, bugün teknolojik gelişmeler ile terörist şiddetin ortaya çıkması arasında farklı bağlantılar kurulabileceğini anlıyoruz. İlginç bir biçimde, terörist tehdide karşı savunma programları milyon dolarlar tutarken, terörist şiddetin yapılma maliyeti çok ucuza gelmektedir. 1995 Oklahoma saldırısı ve 2003 İstanbul saldırılarında kullanılan bombalar gübreden yapılmıştı.Terörist eylemlerde değişik derecelerde birbiriyle ilişkili üç aktör vardır. Bunlar teröristler, teröristlerin ilk andaki sembolik hedefleri ve esas ana hedefleridir. Politik olarak ortaya çıkmış olan bir çok terörist harekete göre saldırılarda zarar gören sivil insanlar teröristlerin bakış açılarına göre onların karşıtları değillerdir (güçlü politik-dinsel inançlara sahip olan teröristler halkı farklı olarak görürler); fakat saldırıya uğrayanlar teröristlerle onların düşmanlarının çatışması arasında bir kurban haline gelirler, fakat onlara ne olduğundan ziyade politik değişiklikteki rolleri önemlidir.