Türk mitolojisinde: Tin, Süne ve Kut.

 

Türk mitolojisinde insan sadece etten kemikten ibaret değildir; onu canlı, kudretli ve anlamlı kılan üç ilahi öz taşır: Tin, Süne ve Kut.

Tin, tengri'nin insana üflediği ölümsüz ruhtur; gökten gelir, göğe döner. Süne, yaşamın geçici kıvılcım mıdır; nefesin, hareketin, canın ta kendisidir. Kut ise kaderin eli gibidir; kişiye güç, şans ve yön verir. Kutuyla doğan kağanlar halkına bereket getirir ama kutu çekilen birinin yıldızı söner. Bu üç unsur, insanı hem yeryüzüne hem gökyüzüne bağlayan görünmeyen bağlardır.

Tin: 

"Ruh" anlamına gelir.

 İlahi nefes, yani tanrının insana üflediği yaşam özüdür.

Tin, ölmez. İnsan öldüğünde beden toprağa döner ama tin göğe Tengri'ye döner. 

Şaman inancında, ruh yolculuğu tinin hareketiyle ilgilidir.

Süne:

"Can" ya da "hayat enerjisi" olarak bilinir. 

Daha dünyevidir. Bitkilerde ve hayvanlarda da vardır. 

İnsan yaşarken canlılığı sağlar ama ölümle birlikte yok olur. Yani süne, geçici; tin ise kalıcıdır. 

Kut:

"Kutsal güç" ya da "yaşamsal kudret"tir. 

Devlet adamlarına, Kağanlara Tengri tarafından verildiğine inanılır. 

Bireysel olarak da şansı, talihi, yaşam gücü olarak görülür.

Eğer biri kutunu kaybederse zayıflar, şansı döner, belki de ölür. 

Tin,  Sonsuz Ruh

Süne,  Geçici Yaşam Enerjisi 

Kut,  İlahi Güç, Kader ve Kudret 

Bu üçlü Türk mitolojisinde insanın hem maddi hem manevi yapısını ve Tengri ile bağını açıklayan temel kavramlardır.