Özgürlük...

 Modern seküler toplumlarımızın entelektüel çerçevesi, John Locke, Voltaire, Thomas Jefferson ve Thomas Paine gibi on yedinci ve on sekizinci yüzyıl düşünürleri tarafından çizilmiştır. Bu çerçevenin merkezinde bireysel özgürlük ideali yer alır. Düşünürlerin zihnindeki "iyi toplumda, yurttaşlar hangı kitabı isterlerse onu okuyacaklar, hangi resme bakmak isterlerse ona bakacaklar ve hangi tanrıya inanmak isterlerse ona inanacaklardı. Bireysel özgürlük ancak başka birinin özgürlüğüne zarar vermek söz konusu olduğunda sınırlanabilirdi. İnsanların komşularını öldüresiye dövmeleri, onların parasını çalmaları yasaktı, ancak bu tür aşırı davranışlar dışında insanlar istediklerini yapmakta özgürdü. Bu temel ilkeyi açıklayan en ünlü makale, John Stuart Mill'in Özgürlük Üzerine (1859) başlıklı makalesidir. Gerçek özgürlük, kendi İyiliğimiz için kendi belirlediğimiz şekilde hareket etmektir, ancak bu sırada başkalarını kendi iyilikleri için hareket etme hakkından ya da çabasından mahrum etmememiz gerekir. Her birey kendi bedensel, zihinsel ve ruhsal sağlığının bekçisidir."


Bugün bile çağdaş demokrasilerin en ayırıcı ve saygın niteliğini belirlememiz istendiğinde, hep özgürlük düşüncesi diye yanıt veririz. Bu ideali otomatik olarak coşkuyla savunmamızın iki temel nedeni vardır. İlki kendimizi korumakla ilgilidir: Devletin herhangi bir biçimde özel hayata müdahale etmesinin neden olacağı tehlikeleri çok iyi biliriz. Bir kişinin bir başkasının nasıl yaşaması gerektiğini belirlemesinin mümkün olmadığını düşünürüz, başkalarının eylemlerini sınırlandırmakla elde edilebilecek potansiyel iyiliklerin, bu sınırlama davranışının neden olacağı iç patlamalar yanında çok önemsiz kalacağını da biliriz. İnsanların hayatlarını iyileştirme yollarını kendilerinin bulmasını yeğleriz, çünkü onların işine karışıp bir felakete neden olma riskini almak istemeyiz. Bu konuda kuşkusu olanlara da hemen Hitler ve Stalin'den söz edilir, tek bir kişinin başkaları için neyin iyi olacağına karar vermesinin neden olduğu ölümcül sonuçlar anımsatılır.

Yorumlar

Popüler Yayınlar