Sosyal Etki nedir?

Sosyal etki, bir etki ajanının hedefin davranışlarını çeşitli yollarla değiştirmesi olarak tanımlamak mümkündür. Bu sosyal etki; kişiler, küçük gruplar ya da daha büyük kalabalıkları kapsayabilir. Sosyal etki genel anlamda, “yapılan bir aktivite sonucu ortaya çıkan değişim” veya “bir eylem/ aktivite/proje/program sonucu farklı insanlar üzerinde oluşan etkiler” olarak tanımlanabilir. 

İnsanların duyguları, düşünceleri, tutum ve davranışları, yaşadığı sosyal ortamda girdiği etkileşimler sonucu değişim ve dönüşüm geçirir. Söz konusu bu değişim ve dönüşümler, başka bir kişi veya grupla girilen etkileşimler sonucunda gerçekleşmekte olup, bu etkileşimleri de bilimsel bir perspektifte inceleyen ve kişinin maruz kaldığı bu etkinin kaynağını ve dinamiklerini açıklayan kuram Bibb Latané tarafından 1981 yılında geliştirilen “sosyal etki kuramı” dır. 

Sosyal etki kuramını geliştiren Latané, bazı temel ilkeler çerçevesinde grup ve kişi arasındaki bazı ilişkileri açıklar. Ona göre fizikçiler nasıl yerçekimi gibi doğadaki bazı temel kuvvetleri inceliyorsa, sosyolog ve sosyal psikologlar da toplumdaki bazı temel kuvvetleri incelemelidir. 

‘Sosyal etki’ deyişi ‘sosyal/toplumsal sonuçlar’ deyişine benzemektedir. Sosyal etkinin bilimsel bir soyağacı sosyoloji biliminin kurulduğu en erken dönemlere, örneğin Toennies ve Durkheim’ın Endüstri Devrimi’nin toplumsal sonuçlarıyla ilgili kaygılarına kadar izlenebilir. Ancak güncel anladığımız anlamda sahanın oluşması 1970’lerdedir.

Sosyal etki insanların davranış, fikir ya da başkalarının yaptıklarına, düşündüklerine veya hissettiklerine bağlı duyguların değişimi sürecine verilen addır. Bu değişiklikler kasıtlı olmak zorunda değillerdir ve bu değişikliklerden etkilenen kişilerin sürecin farkında olmasını gerektirmez. Etkilenen insanlar, gruplar ve sosyal organizasyonlar sosyal hayatın özünü oluşturturlar.