Normatif Sosyal Etki & Bilgisel Sosyal Etki & Enformatif Sosyal Etki

İlk olarak normatif sosyal etki ile başlayacak olursak; normatif sosyal etki, beğenilmek ve dışlanmamak için guruba uygun bir şekilde davranılmasıdır. Normatif etki, ödüller almak ya da cezalandırmaları önlemek isteğine bağlı uyum, itaattir. Değerli olan her şey ödül olabilir. Ödül ve ceza yöntemleriyle kişinin davranışları değiştirilmeye çalışılır. Ödül gücü, ceza gücünden daha etkili sonuçlar vermektedir. 

Grubun büyüklüğü arttıkça normatif etki de artar. Normatif etkinin en iyi gözlemlenebildiği çalışmalardan biri Milgram’ın ‘Otoriteye İtaat’ deneyidir. Bu deneyde ikili kelime grupları verilip kaşındaki kişinin kelimenin eşini doğru söylemesi gerektiği belirtilmiştir. Her yanlış cevap için elektrik şoku karşı tarafa denekler tarafından öğrenci rolündeki kişiye verilmektedir. Deneyde deneklerin %65i son sınır olan 450 volta kadar elektrik verilmişlerdir. Hiç bir denek, öğrencinin duvarı tekmelemeye başladığı noktadan önce, yani 300 voltu vermeden önce durmadı. 

Araştırmayı yapan Milgram; normal insanların, otoritenin güçlü baskısına maruz bırakıldıklarında, yıkıcı davranışlar sergileyebilecekleri şeklinde yorumlamıştır. 

Bilgesel sosyal etkiden devam edecek olursak; haklı olmak istemek bu davranışın temelinde yatar. Bir konuda yeterli bilgisi olmadığında daha bilgili birine bakarak davranışın bu kapsamda değiştirmesidir. Sosyal psikologlar genellikle iki tip sosyal sürecin uymaya yol açtığına inanırlar: bilgi etkisi ve norm etkisi. Bilgi etkisi bir başkasından gelen bilgiyi gerçekliğe ilişkin bir kanıt olarak kabul etmeyi anlatır. 

İnsanlar kendi algı, inanç ve duygularının doğru olduğundan emin olma ihtiyacı içerisindedirler. Uyaranlar yapısal olarak belirgin olmadığı ya da sosyal anlaşmazlık söz konusu olduğu için insanların kararsız kaldığı durumlarda bilgi etkisi devreye girer. Bu koşullarda insanlar başlangıçta gerçekliğe karşı nesnel sınamalarda bulunurlar. Fakat eğer bu mümkün olmazsa sosyal karşılaştırmalar yaparlar. Algılanan bilgi etkisi gerçek bilişsel değişime neden olur. 

Enformatif etki ise kişilerin kendi görüşlerinin geçerliğini sağlamak için diğerlerine doğru yaklaşmalarını, yani diğerlerinin görüşlerini objektif gerçeklik kanıtı gibi kabul etmeyi ifade eder. Enformatif etki, kişinin belirsiz olduğu zamanlarda devreye girer. Çünkü ya uyaranlar içsel olarak belirsizdir ya da ortada bir sosyal anlaşmazlık vardır.